Chủ Nhật, 20 tháng 9, 2020

Dự kiến sẽ có khoản vay mới trị giá 1 tỷ USD từ ngân hàng ADB để xây tuyến metro số 2 nhà đất tân phú



Để đảm bảo đủ nguồn vốn cho dự án metro số 2 (Bến Thành – Suối Tiên) theo tổng mức đầu tư điều chỉnh, Chính phủ đã yêu cầu ADB cung cấp một khoản vay mới ước tính khoảng 1 tỉ USD dự kiến sẽ được Chính phủ và ADB phê duyệt vào năm 2021 nhà đất tân phú.




Mới đây, theo thông tin từ Ban Quản lý đường sắt đô thị Tp.HCM, liên quan về việc hủy khoản vay trị giá 390 triệu USD của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho dự án tuyến metro số 2, Tp.HCM đã được UBND TP và Ban Quản lý đường sắt đô thị đánh giá kỹ lưỡng, được ADB chấp thuận và khẳng định với các nhà đồng tài trợ của dự án trước khi được các bộ, ngành liên quan thông qua và được Chính phủ phê duyệt nhà đất tân phú.

Việc hủy một phần khoản vay của ADB trong giai đoạn hiện nay không ảnh hưởng đến việc triển khai thực hiện dự án theo kế hoạch do nguồn vốn này dự kiến sẽ được bù đắp bằng một khoản vay mới của ADB nhà đất tân phú.

Ngoài ra, việc đề nghị hủy một phần khoản vay trước khi hết hạn sẽ giảm thiểu các chi phí tài chính như phí cam kết khoản vay của ADB. Bên cạnh đó, ADB cũng đề nghị thực hiện sớm các thủ tục hủy một phần vốn vay này để cân đối nguồn tài trợ cấp bách cho các chương trình, dự án hỗ trợ khắc phục và đối phó với ảnh hưởng của dịch Covid--19 cho Việt Nam như ADB đã thống nhất với Chính phủ Việt Nam nhà đất tân phú.

Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị TP, vào tháng 11/2019, trên cơ sở kết quả thẩm định của các bộ, ngành Trung ương về nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, UBND TP đã phê duyệt tổng mức đầu tư điều chỉnh dự án, trong đó có việc điều chỉnh lại cơ cấu vốn vay từ các nhà tài trợ. Theo đó, khoản vay hiện hữu của ADB sẽ được đóng đúng hạn vào tháng 12 /2020, sau khi thực hiện hủy một phần vốn trước hạn nhà đất tân phú.

Để đảm bảo đủ nguồn vốn cho dự án theo tổng mức đầu tư điều chỉnh, Chính phủ đã yêu cầu ADB cung cấp một khoản vay mới ước tính khoảng 1 tỷ USD dự kiến sẽ được Chính phủ và ADB phê duyệt vào năm 2021.

Giá trị của khoản vay mới đã được tính toán kỹ lưỡng trong quá trình thẩm định và phê duyệt tổng mức đầu tư điều chỉnh của dự án. Với sự tham mưu của Ban Quản lý đường sắt đô thị, UBND TP đang làm việc với Bộ Tài chính để báo cáo Thủ tướng Chính phủ thực hiện các thủ tục thẩm định điều kiện vay lại làm cơ sở xúc tiến đàm phán điều kiện cụ thể các khoản vay bổ sung dự kiến diễn ra trong năm 2021.

Dự án tuyến metro số 2 có chiều dài khoảng 48 km, gồm 42 nhà ga được chia làm 3 giai đoạn: Bến Thành - Tham Lương có 11 nhà ga; Bến Thành - Thủ Thiêm có 7 nhà ga và Tham Lương - Củ Chi có 24 nhà ga. Dự án được xúc tiến từ khoảng năm 2010, với số vốn được duyệt ban đầu khoảng 1,3 tỉ USD, dự kiến 2020 hoàn thành. Sau đó, vì nhiều lý do, metro số 2 liên tục xin lùi đích tới năm 2024 và hiện đang "chốt" mốc thời gian hoàn thành vào năm 2026.

Thứ Bảy, 19 tháng 9, 2020

Đấu giá hàng loạt khu đất ở Thủ Thiêm nhà tân phú


TP HCM đã và đang lên kế hoạch bán tổng cộng 61 lô đất ở khu đô thị mới Thủ Thiêm để tạo nguồn lực đầu tư, hoàn trả số tiền tạm ứng từ ngân sách nhà tân phú.





Ông Nguyễn Thế Minh, Trưởng Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm (KĐTMTT), cho hay theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, ở KĐTMTT có 55 lô đất còn lại phải tổ chức bán đấu giá quyền sử dụng đất. Ngoài ra, qua rà soát, TP thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với nhà đầu tư có 6 lô đất (diện tích 314.000 m2 đã giao cho một nhà đầu tư) ở khu chức năng 2C do không thực hiện dự án nhà tân phú. Do vậy, KĐTMTT có tổng cộng 61 lô được đem bán đấu giá lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.

Nghiêm ngặt các điều kiện tham gia

Để thực hiện việc bán các lô đất trên, UBND TP HCM vừa chấp thuận cho Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) triển khai thực hiện đấu giá 9 lô đất có ký hiệu 1-1, 1-2, 1-3, 1-4, 1-5, 1-6, 1-8, 1-9, 1-10 thuộc khu chức năng số 1 trong KĐTMTT. Sở TN-MT cho biết hiện Trung tâm Phát triển quỹ đất đang phối hợp với Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng KĐTMTT thực hiện công tác đo đạc lập bản đồ hiện trạng vị trí các lô đất trên nhà tân phú. Ban Quản lý dự án đầu tư - xây dựng các công trình giao thông đang thi công xây dựng các tuyến đường nên Sở TN-MT đã có cuộc họp với Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng KĐTMTT để hướng dẫn Trung tâm Phát triển quỹ đất lập bản đồ phục vụ công tác đấu giá các lô đất.

Trước đó, vào tháng 5-2020, UBND TP cũng chấp thuận đề xuất của Sở TN-MT về phương án đấu giá tài sản tạo lập bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với giá trị quyền sử dụng đất và công trình xây dựng trên đất, tài sản khác gắn liền với đất tại các lô đất R1, R2, R3 thuộc khu 38,4 ha (khu đất tái định cư nằm trong dự án KĐTMTT), phường Bình Khánh, quận 2 nhà tân phú. Theo Sở TN-MT, người tham gia đấu giá phải nộp tiền đặt trước là 20% giá khởi điểm của giá trị quyền sử dụng đất và công trình xây dựng trên đất, tài sản khác gắn liền với đất và nộp vào tài khoản ngân hàng theo quy định, không áp dụng thay thế tiền đặt trước bằng bảo lãnh ngân hàng. Phương thức đấu giá là trả giá lên; đấu giá trực tiếp bằng lời nói tại cuộc đấu giá. Trung tâm Phát triển quỹ đất là đơn vị tổ chức thực hiện đấu giá.

Về thời gian tổ chức thực hiện đấu giá, Sở TN-MT cho biết trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận quyết định phê duyệt phương án giá của UBND TP và thông báo giá khởi điểm, phương thức nộp tiền trúng đấu giá của Sở Tài chính, Trung tâm Phát triển quỹ đất ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với đơn vị thực hiện cuộc bán đấu giá để triển khai thực hiện theo quy định. Đối tượng tham gia đấu giá phải là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản nhà tân phú. Các doanh nghiệp tham gia đấu giá phải có đủ các điều kiện: có chức năng kinh doanh bất động sản; sử dụng đất đúng quy hoạch, kế hoạch và mục đích sử dụng đất; cam kết thanh toán đầy đủ tiền trúng đấu giá theo phương thức thanh toán tiền trúng đấu giá được quy định trong hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc theo hướng dẫn của cơ quan cấp có thẩm quyền; cam kết thực hiện đúng theo quy định tại khoản 3 điều 58 Luật Đất đai 2013 và điều 14 Nghị định 43/2014; thực hiện các trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ liên quan theo quy định pháp luật.



Khu đô thị mới Thủ Thiêm, quận 2, TP HCM hiện vẫn còn nhiều khu đất trống chưa được đầu tư. Ảnh: HOÀNG TRIỀU


Chia nhỏ sẽ dễ bán?

Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT TP, khẳng định việc đấu giá sẽ diễn ra công khai. Nhà nước đưa ra giá khởi điểm và các đơn vị tham gia đấu giá sẽ ra giá trực tiếp nên không lo ngại việc không bảo đảm khách quan. Cũng theo ông Nguyễn Toàn Thắng, hình thức sử dụng đất sẽ được nhà nước giao đất và thu tiền sử dụng đất với thời hạn không quá 50 năm. Riêng khu đất có chức năng làm nhà ở sẽ được cấp sổ đỏ cho người dân ở ổn định lâu dài nhà tân phú.

Về việc sử dụng khoản tiền đấu giá, ông Nguyễn Thế Minh cho biết TP HCM đã xin ý kiến Chính phủ về việc mở tài khoản khi có các nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất, quỹ nhà dôi dư và nguồn thu khác. TP cũng xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ được sử dụng quỹ tiền khai thác từ Thủ Thiêm để hoàn trả nợ vay (hiện còn 2.873 tỉ đồng), chi đầu tư (bồi thường giải phóng mặt bằng, xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và xã hội) hoàn trả khoản tiền đã tạm ứng ngân sách và lãi vay là 26.316 tỉ đồng.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng việc TP tổ chức sắp xếp đấu giá lại các khu đất hiện nay là giải pháp tốt để tránh lãng phí, đồng thời tận dụng được nguồn lực có sẵn. Hiện toàn bộ khu đất ở Thủ Thiêm được đầu tư bài bản, quỹ đất sạch dễ dàng triển khai dự án, bảo đảm sẽ thu hút lượng lớn nhà đầu tư. Tuy nhiên, đợt dịch Covid-19 đã khiến không ít doanh nghiệp bất động sản khó khăn về nguồn vốn. Trong khi đó, các khu đất mang ra đấu giá thường nằm ở vị trí đắc địa chắc chắn giá sẽ rất cao. Vì vậy, cần có thêm các chính sách hỗ trợ vay vốn hoặc phương pháp trả chậm dần hoặc có thể chia nhỏ ra đấu giá.

Tương tự, ThS Trần Vĩnh Kim, Giám đốc kinh doanh Công ty Công nghệ Bất động sản Review Việt Nam, cho rằng quy định để tham gia đấu giá là các doanh nghiệp phải bỏ ra khoản tiền "thế chân" 20% so với giá khởi điểm sẽ rất kén nhà đầu tư bởi các khu đất đem ra đấu giá ở KĐTMTT thường có giá trị rất lớn. Do đó, việc chia nhỏ các khu đất để đấu giá cũng là giải pháp TP cần lưu tâm.

Đấu thầu chọn nhà đầu tư

Theo ông Nguyễn Thế Minh, TP HCM cũng sẽ tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đối với 2 lô đất xây dựng trung tâm hội nghị - triển lãm và khách sạn có ký hiệu 1.12 và 1.20. "Hiện TP giao Sở Công Thương làm đề xuất dự án để tổ chức đấu thầu. Sở dĩ dự án này phải tổ chức đấu thầu vì cần chọn nhà đầu tư có năng lực chuyên môn để vận hành công trình sau khi hoàn thành tổ chức sự kiện mang tính quốc tế" - ông Nguyễn Thế Minh nói.



Thứ Năm, 17 tháng 9, 2020

Tập đoàn KIDO đề nghị tiếp tục được giao dự án “đất vàng” 8-12 Lê Duẩn nhà tân phú


Dù Thành phố đã có quyết định thu hồi khu đất, phía KIDO và Lavennue vẫn đề nghị tiếp tục được giao làm dự án 8-12 Lê Duẩn nhà tân phú.




Tại tòa chiều ngày 16/9, đại diện KIDO cho biết, trong việc tham gia dự án 8-12 Lê Duẩn phía KIDO mua lại phần vốn góp của 4 công ty thuộc Bộ Công Thương (4 công ty thuê mặt bằng tại khu đất, thuộc diện được góp vốn làm dự án) nhà tân phú.

Vị này xác nhận, trong quá trình các doanh nghiệp làm việc với nhau, phía KIDO cho 4 công ty vay tổng số tiền 50 tỷ đồng.

Giá trị cổ phần công ty KIDO nhận chuyển nhượng từ 4 công ty là bao nhiêu? - Chủ tọa hỏi. Đại diện KIDO cho biết, công ty mua lại 50% vốn góp của 4 công ty trị giá 250 tỷ đồng. Sau khi trừ số tiền 50 tỷ KIDO cho vay thì mỗi công ty hưởng lợi 50 tỷ đồng nhà tân phú.

Chủ tọa cho biết, dự án hiện dừng, công ty có ý kiến gì? Phía KIDO nói: "Từ khi phát sinh các cuộc thanh tra liên tục của TP, của Thanh tra Chính phủ và các văn bản chỉ đạo của UBND TP thì dự án hầu như đứng lại. Theo đó Công ty Lavennue (chủ đầu tư dự án 8-12 Lê Duẩn) hầu như tạm dừng các hoạt động, số tiền đã nộp vào ngân sách rất lớn trong đó có cổ đông là Kido (nắm 50% vốn)" nhà tân phú.

"KIDO có nguyện vọng đề nghị tòa án tiếp tục được giao dự án này. Công ty xét thấy Lavennue không có bất cứ sai phạm gì, qua kết luận thanh tra các buổi làm việc, cáo trạng cũng xác định công ty không có sai gì cả mà việc sai hay không HĐXX kết luận các hành vi khác", đại diện Kido nêu tại tòa.

Phía công ty này cho biết, sau khi được tiếp tục thực hiện dự án, công ty sẽ huy động vốn và góp vốn tiếp, cùng với Lavennue để thực hiện dự án này nhà tân phú.

Vốn riêng của KIDO đã góp vào Lavennue nộp ngân sách Nhà nước, ngoài 250 tỷ đồng thì còn bao nhiêu? - chủ tọa hỏi. Đại diện KIDO cho biết, qua các lần thay đổi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp công ty hiện vẫn góp 50% vốn điều lệ của Lavennue. Ngoài 200 tỷ đồng vốn góp ban đầu, công ty còn góp hơn 387 tỷ đồng.

"Hồi nãy ông đề nghị cho Lavennue tiếp tục thực hiện dự án nhưng theo cáo trạng và quyết định của UBND TP thì đã có quyết định thu hồi dự án 8-12 Lê Duẩn. TP đã thu hồi lại. Công ty Lavennue đã không kinh doanh được gì. Ngoài việc đề nghị giao cho công ty Lavennue tiếp tục thực hiện dự án, nếu không được nữa thì ông có ý kiến về số tiền đã đóng góp không?", chủ tọa hỏi.

Đại diện KIDO cho biết, phía công ty này và Lavennue vẫn giữ nguyên quan điểm do quá trình thực hiện xúc tiến đầu tư và làm việc thì 2 công ty không thực hiện bất cứ hành vi nào trái pháp luật và thực hiện theo các chủ trương của TP, theo đó công ty giữ quan điểm được giao dự án.

Theo cáo trạng, ngày 10/9/2010, Công ty Lavennue được thành lập để làm chủ đầu tư thực hiện dự án 8-12 Lê Duẩn, vốn 100 tỷ đồng. Gồm các cổ đông là Công ty Kinh doanh nhà góp 20%, Công ty Hoa Tháng Năm góp 30%, 4 công ty thuê đất góp 50% (mỗi công ty 12,5%). Người đại diện theo pháp luật là bà Lê Thị Thanh Thúy, Chủ tịch HĐQT.

Ngày 29/10/2010, 4 công ty thuê đất chuyển nhượng toàn bộ cổ phần tại Công ty Lavennue cho Công ty KIDO với giá trị 250 tỷ đồng. Trước đó 4 công ty này vay tiền của KIDO tổng cộng 50 tỷ để góp vốn thành lập Lavennue, sau khi trừ khoản vay thì mỗi công ty thu lợi 50 tỷ đồng.

Liên quan tới khu đất, tháng 12/2018, UBND TP.HCM đã có quyết định thu hồi khu đất gần 5.000m2 tại số 8-12 đường Lê Duẩn, quận 1.

Quyết định thu hồi nêu, vì đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, đã được Phó Thủ tướng thường trực Trương Hòa Bình có ý kiến kết luận tại thông báo số 249 ngày 18/7/2018 của Văn phòng Chính phủ.

UBND TP cũng giao Trung tâm phát triển quỹ đất của TP tiếp nhận, quản lý chặt chẽ khu đất đã thu hồi, chuẩn bị đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

Công ty Lavenue bàn giao khu đất, giấy chứng nhận, giấy tờ pháp lý khác có liên quan đến quyền sử dụng đất cho Trung tâm phát triển quỹ đất quản lý theo quy định pháp luật.


Thứ Tư, 16 tháng 9, 2020

Thúc tiến độ giải phóng mặt bằng cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây



Lãnh đạo Bộ GTVT yêu cầu cơ bản bàn giao mặt bằng vào cuối tháng 9, đầu tháng 10 để phục vụ khởi công dự án. Việc giải phóng mặt bằng phải được hoàn thành bàn giao cho đơn vị thi công sớm để không ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án nhà tân phú.




Đoàn công tác của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) do Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông dẫn đầu vừa có buổi làm việc tới tỉnh Đồng Nai về tiến độ thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án xây dựng đường cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây nhà tân phú.
Theo lãnh đạo Bộ GTVT, dự án xây dựng đường cao tốc Phan Thiết- Dầu Giây có thời gian thi công yêu cầu nhanh trong vòng 24 tháng. Vì vậy, hợp đồng với các nhà thầu xây dựng có điều khoản nếu chậm tiến độ sẽ bị xử phạt. Do đó, công tác giải phóng mặt bằng phải được hoàn thành bàn giao cho đơn vị thi công sớm để không ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án nhà tân phú. Thứ trưởng Bộ GTVT cũng đề nghị tỉnh cơ bản hoàn thành và bàn giao mặt bằng vào khoảng cuối tháng 9, đầu tháng 10 tới để phục vụ khởi công dự án. Các huyện, thành phố có dự án đi qua cần tập trung tối đa cho công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng các khu tái định cư và di dời hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây là dự án thành phần của dự án đường cao tốc Bắc - Nam cửa ngõ phía Đông, cùng là một trong 2 dự án trọng điểm quốc gia trên địa bàn tỉnh Đồng Nai (cùng với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành) nhà tân phú.
Cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây có chiều dài khoảng 99 km. Trong đó, đoạn qua tỉnh Đồng Nai dài 51,5km đi qua các huyện Xuân Lộc, Cẩm Mỹ, Thống Nhất và TP Long Khánh. Để thực hiện, Đồng Nai phải thu hồi diện tích đất khoảng 412 ha, đến nay đã hoàn thành khoảng 87% khối lượng công việc của toàn bộ dự án nhà tân phú. Điểm đầu của tuyến cao tốc này nằm trên tuyến đường từ quốc lộ 1 đi Mỹ Thạnh (cách quốc lộ 1 khoảng 2,6 km) tỉnh Bình Thuận; điểm cuối kết nối với tuyến đường cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây tại huyện Thống Nhất.
Lãnh đạo Sở GTVT cũng làm việc với tỉnh về dự án cải tạo, nâng cấp các công trình thiết yếu đoạn Nha Trang - Sài Gòn, tuyến đường sắt Hà Nội- TP HCM. Tỉnh cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng để kịp khởi công vào cuối tháng 10 tới và hoàn thành dự án trong năm 2021. Dự án có tổng chiều dài hơn 411km đi qua địa phận 4 địa phương, trong đó, đoạn qua địa phận Đồng Nai dài 68,9km.
Để thực hiện dự án Đồng Nai phải thực hiện thu hồi gần 5 ha đất thuộc địa bàn huyện Trảng Bom, Xuân Lộc và TP.Long Khánh. Hiện nay các địa phương đang thực hiện công tác kiểm đếm, xác định giá đất để lập phương án bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích đất cần thu hồi.

Thêm nhiều sai phạm đất đai ở Kon Tum


Báo Tiền Phong đã có loạt bài chỉ ra sai phạm phía sau câu chuyện “hiến đất mở đường” nhằm mục đích phân lô, xây dựng nhà thương mại bán (tại TP Kon Tum, tỉnh Kon Tum) nhà tân phú. Mới đây, nguồn tin của Tiền Phong cung cấp thêm những kết luận khác về sai phạm đất đai ở tỉnh này...




Dính tới đất là sai phạm
Kết luận (số 4) do ông Nguyễn Văn Lộc-Giám đốc Sở TN&MT Kon Tum (ký tháng 6/2020 về việc quản lý sử dụng đất ở xã Đắk Cấm, TP Kon Tum) chỉ rõ nhiều sai phạm trong việc quản lý, sử dụng đất; kiến nghị UBND tỉnh Kon Tum chỉ đạo công an tỉnh điều tra dấu hiệu tội phạm về vi phạm quy định trong sử dụng và quản lý đất đai, để xử lý theo quy định pháp luật nhà tân phú.
Cụ thể, từ năm 2017 đến 2019 tại khu vực đất trên, UBND TP Kon Tum đã quyết định cho 5 hộ dân chuyển mục đích sử dụng từ đất trồng cây lâu năm sang đất ở nông thôn với diện tích khoảng 5,6 nghìn m2 không đúng quy định. Sau khi được chính quyền cho chuyển mục đích sử dụng đất, đến thời điểm thanh tra, 5 trường hợp trên đã thực hiện phân lô bán nền (nhưng không được0 kiểm tra, xử lý) nhà tân phú.
Một thông báo kết luận thanh tra khác về việc triển khai, tổ chức thực hiện Dự án khai thác quỹ đất phát triển kết cấu hạ tầng khu vực phía Tây Quốc lộ 14 (địa phận thôn 3, xã Đắk Ma, huyện Đắk Hà, Kon Tum) cũng cho thấy nhiều sai phạm nhà tân phú. Kết luận này do ông A Vượng - Chánh Thanh tra tỉnh Kon Tum ký (tháng 7/2020), nêu: Dự án này được huyện Đắk Hà lập từ năm 2017 với tổng diện tích thực hiện hơn 163 nghìn m2. Qua thanh tra phát hiện nhiều vi phạm, như việc chấp thuận chủ trương đầu tư khi chưa có ý kiến của cấp có thẩm quyền về điều chỉnh quy hoạch xây dựng.

Một cá nhân “hiến đất mở đường” rồi xây nhà, phân lô bán ở phường Trường Chinh, TP Kon Tum.
 Cùng với đó, các quyết định về việc lựa chọn nhà thầu (gói thầu tư vấn lập nhiệm vụ quy hoạch chi tiết); phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu; phê duyệt nhiệm vụ khảo sát xây dựng phục vụ lập quy hoạch chi tiết (của UBND huyện) ban hành trước khi có quyết định phê duyệt dự toán là chưa phù hợp theo trình tự thủ tục, không có cơ sở xác định giá trị và khối lượng công việc.
Đặc biệt, tài sản đấu giá 608 lô đất hiện UBND huyện Đắk Hà chưa bàn giao cho cá nhân trúng thầu theo phương án (do việc đầu tư hạ tầng chưa hoàn thành) là chưa đúng quy định. Sai phạm này đang được cơ quan chức năng xử lý,  trong đó cán bộ liên quan được xác định gồm: Trưởng phòng TN&MT, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng, Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng huyện trong giai đoạn 2008 - 2019, Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND huyện phụ trách. Những cán bộ này phải  liên đới phải chịu trách nhiệm theo từng giai đoạn nhà tân phú.
Bỏ nhiều sai phạm trong kết luận chung?
Kết luận thanh tra (số 2963) về việc xây dựng nhà ở thương mại, phân lô, bán nền trái pháp luật ở TP Kon Tum (do ông Nguyễn Văn Hoà, Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum ký ngày 12/8/2020) chỉ rõ nhiều sai phạm của hàng loạt cán bộ, lãnh đạo UBND TP Kon Tum các thời kỳ; chưa kể cán bộ, lãnh đạo Sở TN&MT Kon Tum liên quan đến câu chuyện "hiến đất” của một số cá nhân rồi mở đường trái phép để xây nhà ở thương mại, phân lô bán đất... Nội dung  sai phạm này diễn ra từ khoảng năm 2012 đến 2019, hồ sơ sai phạm đã được chuyển sang Công an tỉnh Kon Tum điều tra, xử lý.

15 ngôi nhà ở phường Quyết Thắng ( TP Kon Tum) tạo ra từ việc “hiến đất mở đường”.
Thực tế kết luận thanh tra số 2963 do Chủ tịch UBND tỉnh Kon Tum ký để gửi Thanh tra Chính phủ, Thường trực  tỉnh ủy Kon Tum chỉ đề cập sai phạm tại 4 phường thuộc TP Kon Tum mà không nêu những vi phạm khác đã được phát hiện trên địa bàn tỉnh Kon Tum như những thông tin về sai phạm vừa nêu tại  kết luận (số 04)do ông Nguyễn Văn Lộc và 1 thông báo kết luận do ông A Vượng ký.
Trước thắc mắc tại sao sai phạm chung về đất đai không được tổng hợp gửi Thanh tra Chính phủ, Thường trực Tỉnh uỷ Kon Tum; một lãnh đạo Văn phòng UBND tỉnh Kon Tum giải thích: “Sai phạm đất đai trên địa bàn tỉnh Kon Tum đã được UBND tỉnh chỉ đạo kiểm tra, xử lý từ lâu. Hiện các kết luận của những đơn vị trực thuộc UBND tỉnh Kon Tum đang được cơ quan chuyên môn tổng hợp lại, việc này cần nhiều thời gian, có kết quả xử lý sẽ thông tin đến báo Tiền Phong”.  
Theo thông báo kết luận của Thanh tra tỉnh Kon Tum, hơn 600 lô đất đấu giá hiện UBND huyện Đắk Hà chưa bàn giao cho cá nhân trúng thầu theo phương án (do việc đầu tư hạ tầng chưa hoàn thành) là chưa đúng quy định. Sai phạm này đang được cơ quan chức năng xử lý, trong đó cán bộ liên quan được xác định gồm: Trưởng phòng TN&MT, Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng, Trưởng ban Quản lý đầu tư xây dựng huyện trong giai đoạn 2008 - 2019, Chủ tịch và Phó chủ tịch UBND huyện phụ trách. Những cán bộ này phải liên đới chịu trách nhiệm theo từng giai đoạn.

Điểm sáng bất động sản nằm ở đâu trong 'bão' dịch COVID-19?


Theo nhận định của Savills Việt Nam, dịch COVID-19 không có nhiều tác động đến giá bất động sản sơ cấp, trong khi các sản phẩm trung cấp hiện đang hoạt động tốt nhất tại Hà Nội nhà tân phú.




Giá bất động sản không nhiều biến động
Giữa làn sóng dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, thị trường nhà ở chứng kiến sự sụt giảm nguồn cầu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, với nhiều dự án hạ tầng đàn hoàn thành và lợi nhuận được đảm bảo, bất động sản nhà ở vẫn ghi nhận không ít các dự án mới ra mắt thị trường và số lượng căn hộ lớn bàn giao trong năm 2020 nhà tân phú.
Nhận định về thị thị trường bất động sản tại Hà Nội, ông Nguyễn Đức Thêm – Quản lí kinh doanh bộ phận kinh doanh nhà ở Savills Hà Nội cho biết, trong 2 quý đầu năm thị trường căn hộ nhà ở có nguồn cung khoảng 29.400 căn với lượng giao dịch là hơn 5400 căn và tỷ lệ hấp thụ khoảng 19%; trong đó, chủ đạo vẫn là phân khúc hạng B.

Dịch COVID-19 không có nhiều tác động đến giá bất động sản sơ cấp.
Theo ông Thêm nhà tân phú, tiêu điểm của thị trường nhà ở Hà Nội tập trung vào nguồn cung từ 7 dự án. Giá bán trung bình sơ cấp ổn định theo quý nhưng vẫn tăng nhẹ, 7% theo năm đạt mức 1.460 USD/m2.
Theo khảo sát thị trường nhà ở toàn cầu của Savills, 53% người được hỏi cho biết giá bất động sản tại nước họ không thay đổi trong nửa đầu năm 2020 so với nửa đầu năm 2019, mặc dù nền kinh tế ở nhiều nới trên thế giới bị suy thoái.
"Với dân số đạt khoảng 96 triệu người trong năm 2019 và dự kiến đạt 120 triệu người trong năm 2050 với tỉ lệ đô thị hóa cả nước đạt 57% thì nhu cầu về nhà ở tại thị trường Việt Nam là rất lớn nhà tân phú. Đặc biệt, thị trường nhà ở tại Hà Nội là phân khúc ổn định, tốc độ đô thị hóa chậm cho thấy tiềm năng lớn cho sự phát triển trong tương lai", ông Thêm phân tích.
Trong nửa cuối năm 2020, Savills Việt Nam dự báo tại Hà Nội có khoảng 24.200 căn hộ từ 4 dự án hiện tại và 18 dự án trong tương lai sẽ ra mắt thị trường. Trong đó, 68% căn hộ đang trong quá trình xây dựng và 32% đang làm móng. Các quận, huyện dẫn đầu về nguồn cung là Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Hoàng Mai và Gia Lâm...
Theo ông Thêm, giá sơ cấp trên thị trường không có sự biến động rõ rệt. "Với tình hình thị trường bất động sản nguồn cung không nhiều như hiện nay, những dự án có vị trí đẹp, đầy đủ pháp lý, chủ đầu tư uy tín sẽ khó có chuyện giảm giá", ông Thêm nhận định.
Tại Hà Nội, điểm sáng bất động sản ở phân khúc trung cấp
Nhận định về triển vọng bất động sản nhà ở trong tương lai, bà Đỗ Thị Thu Hằng – Phó Giám đốc, Trưởng bộ phận Nghiên cứu tư vấn Savills Hà Nội cho biết, yếu tố nền tảng đầu tiên chính là cơ cấu dân số Việt Nam, là nguồn cầu chính và bền vững của thị trường nhà ở do xuất phát từ nhu cầu mua để ở thực.

Các nhà đầu tư nên quan tâm đến dự án tại khu vực có quy hoạch hạ tầng phát triển thuận lợi. Hạ tầng và vị trí là hai yếu tố liên quan trực tiếp đến thanh khoản, giá bán sản phẩm và khả năng tăng giá trong tương lai...
Sự di dân kết hợp với tăng trưởng dân số tự nhiên tạo ra nhu cầu lớn về nhà ở tại các đô thị như Hà Nội và TP.HCM. Mặt khác, việc quy mô hộ gia đình ngày càng giảm cũng đem đến cho thị trường nhà ở nguồn cầu mới từ các gia đình nhỏ tách hộ (bao gồm các hộ gia đình 1 người) nhà tân phú.
Cũng theo bà Hằng, các yếu tố này dẫn đến trung bình hàng năm số lượng hộ gia đình mới có nhu cầu nhà ở tại Hà Nội và TP.HCM lần lượt là 81.000 và 63.000. Nếu xét đến nhu cầu đến từ thâm hụt nhà ở xuống cấp thì con số này là 130.000 và 134.000, tạo ra một nền tảng vững chắc cho thị trường nhà ở tại 2 thành phố.
Tuy vậy khi so sánh 2 thị trường nhà ở này, có thể nhận thấy sự khác biệt rõ rệt là phân khúc giá rẻ đã và đang dẫn dắt thị trường TP.HCM trong khi các sản phẩm trung cấp hiện đang hoạt động tốt nhất tại Hà Nội.
“Người mua nhà tại Hà Nội thường chú trọng nhiều hơn đến vị trí của dự án, đòi hỏi một vị trí gần trung tâm, thuận tiện đi làm, cho con cái đi học, và dễ dàng kết nối đến các tiện ích như bệnh viện, siêu thị, trung tâm mua sắm, nhà hang…”, bà Hằng chia sẻ.
Chủ đầu tư vì vậy phải lựa chọn giữa việc phát triển dự án ở khu vực gần trung tâm với chi phí đất cao hơn, hoặc đầu tư nhiều hơn vào các tiện ích nội khu cho các dự án xa trung tâm.
"Việc này đẩy giá của các sản phẩm nhà ở tại Hà Nội vượt lên ngưỡng giá của phân khúc hạng C, khiến nguồn cung và các giao dịch nhà ở hiện nay tập trung chủ yếu ở phân khúc trung cấp" bà Hằng cho hay.

'Cấp tốc' kiểm tra công trình nhà riêng lẻ cấp đến 4 hầm ở Hà Nội



Trước những phản ánh của người dân về công trình nhà ở riêng lẻ cấp phép “lạ” có tới 4 tầng hầm ở phố Sơn Tây (phường Điện Biên) gây xôn xao, Bí thư Quận ủy Ba Đình đến gặp gỡ người dân để lắng nghe ý kiến, đồng thời cho biết sẽ yêu cầu UBND quận thông tin cụ thể với người dân về sự việc này nhà tân phú.




Lãnh đạo quận gặp dân, kiểm tra công trình cấp phép "lạ"
Trao đổi với PV, người dân ngõ 15 phố Sơn Tây quận Ba Đình cho biết, chiều qua (3/9), ông Hoàng Minh Dũng Tiến, Bí thư Quận ủy Ba Đình cùng ông Nguyễn Phú Quốc, Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Quận ủy Ba Đình đã đến gặp gỡ người dân để lắng nghe ý kiến xung quanh những phản ánh về công trình nhà ở riêng lẻ cấp phép “lạ” 5 tầng nổi nhưng có tới 4 tầng hầm ở phố Sơn Tây (phường Điện Biên) nhà tân phú.
“Bí thư Hoàng Minh Dũng Tiến có hứa với người dân trước mắt sẽ yêu cầu UBND quận Ba Đình báo cáo cụ thể sự việc với Ban thường vụ Quận ủy. Đồng thời, ông Tiến nói sẽ yêu cầu UBND quận thông tin cụ thể với người dân về sự việc đang gây bức xúc này" – một người dân cho biết nhà tân phú.

Sau khi lãnh đạo quận Ba Đình đến gặp gỡ người dân để lắng nghe ý kiến xung quanh những phản ánh về công trình nhà ở riêng lẻ cấp phép “lạ” 5 tầng nổi nhưng có tới 4 tầng hầm ở phố Sơn Tây (phường Điện Biên), thì ngay sáng nay (4/9), các đơn vị quận Ba Đình, phường Điện Biên cũng đến kiểm tra công trình nhà tân phú.
Bà Yến, người dân tại ngõ 15 phố Sơn Tây thông tin, từ đầu năm 2020 khi công trình 5 tầng nổi+4 tầng hầm này thi công gây rung lắc đến các công trình bên cạnh. Bà Yến cũng cho hay, bà đã gọi điện phản ánh đến UBND phường Điện Biên và gửi đơn đến các cơ quan chức năng nhưng không nhận được phản hồi thỏa đáng nhà tân phú. "Chúng tôi nghi ngờ công trình xây dựng này có sai phạm về trật tự xây dựng, trong đó có việc tường móng bê tông cốt thép trùng với chỉ giới đường đỏ. Chiều qua (3/9) tôi cũng đã kiến nghị việc cấp phép 4 tầng hầm là không đúng quy định thì cần có biện pháp để xử lý”, bà Yến cho hay..
Được biết, ngay sau khi lãnh đạo UBND quận Ba Đình làm việc với người dân ngõ 15 phố Sơn Tây, sáng nay (4/9), các đơn vị chức năng quận Ba Đình và phường Điện Biên đến kiểm tra công trình B3 phố Sơn Tây.
Xác nhận với báo Tiền Phong, vị cán bộ Tổ quản lý TTXD đô thị phường Điện Biên cho biết, sáng nay phường đã phối hợp với các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra phần hầm công trình B3 phố Sơn Tây: "Đến thời điểm hiện tại công trình xây dựng theo nội dung giấy phép được cấp, còn việc công trình nhà riêng lẻ cấp đến 4 tầng hầm có đúng theo quy định hay không cái này phải do UBND quận trả lời, chúng tôi chỉ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát việc chủ đầu tư có thi công theo đúng nội dung giấy phép được cấp và hồ sơ thiết kế được phê duyệt", vị này nói nhà tân phú.
Một phường có nhiều công trình xây dựng gây tranh cãi
Phường Điện Biên (quận Ba Đình) được xem là địa bàn trung tâm của Thủ đô Hà Nội; nhiều tuyến phố, nhiều khu vực thuộc quy hoạch Khu trung tâm hành chính Ba Đình. Tuy nhiên, ngoài công trình nhà ở riêng lẻ tại lô đất B3 phố Sơn Tây được UBND quận Ba Đình cấp phép đến 4 tầng hầm đang gây nhiều tranh cãi, trên địa bàn phường này còn có những công trình xây dựng lâu nay gây xôn xao dư luận.

Người dân cho rằng, cần phải làm rõ việc thẩm định mục đích, công năng sử dụng của 4 tầng hầm của công trình nhà ở riêng lẻ là gì? Nếu không rất dễ trở thành một 8B Lê Trực dưới lòng đất. (Ảnh: Công trình nhà ở riêng lẻ cấp GPXD 4 tầng hầm nằm đối diện công trình "biểu tượng sai phép" 8B Lê Trực).
Đối diện với công trình nhà ở riêng lẻ tại lô đất B3 là công trình “biểu tượng sai phép” 8B Lê Trực, một công trình lâu nay được dư luận quan tâm khi để xảy ra sai phép kéo dài. Tháng 11/2015, Hà Nội bắt đầu phá dỡ phần sai phạm tại công trình này, gần một năm sau thì hoàn thành giai đoạn một. Tuy nhiên, sau hơn 4 năm việc phá dỡ phần sai phạm tại công trình này vẫn chưa hoàn thành. Đến nay, giai đoạn 2 mới được tiếp tục thực hiện.
Cũng trên địa bàn phường Điện Biên (quận Ba Đình), mới đây dư luận lại dậy sóng khi UBND TP Hà Nội yêu cầu kiểm tra, xử lý công trình tiểu cảnh, bồn hoa xây lấn chiếm vỉa hè tại tòa nhà số 5 Lê Duẩn. Đây là tòa nhà nhà văn phòng, thương mại dịch vụ sau nhiều lần điều chỉnh giấy phép nâng tầng “điểm nhấn quy hoạch” thì đến năm 2019 mới hoàn thành đưa vào sử dụng.
Điều đáng nói, trong khi các cơ quan chức năng từ TP Hà Nội đến Sở Xây dựng đã có chỉ đạo kiên quyết xử lý vi phạm thì UBND quận Ba Đình lại cho rằng, việc xây bồn hoa, tiểu cảnh không ảnh hưởng đến giao thông và có “tác dụng ngăn người đi bộ đi xuống lòng đường tại góc ngã tư bị hạn chế tầm nhìn, nhằm đảm bảo an toàn giao thông...”

Đấu giá hàng loạt khu đất ở Thủ Thiêm


TP HCM đã và đang lên kế hoạch bán tổng cộng 61 lô đất ở khu đô thị mới Thủ Thiêm để tạo nguồn lực đầu tư, hoàn trả số tiền tạm ứng từ ngân sách nhà tân phú.




Ông Nguyễn Thế Minh, Trưởng Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm (KĐTMTT), cho hay theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, ở KĐTMTT có 55 lô đất còn lại phải tổ chức bán đấu giá quyền sử dụng đất. Ngoài ra, qua rà soát, TP thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với nhà đầu tư có 6 lô đất (diện tích 314.000 m2 đã giao cho một nhà đầu tư) ở khu chức năng 2C do không thực hiện dự án nhà tân phú. Do vậy, KĐTMTT có tổng cộng 61 lô được đem bán đấu giá lựa chọn nhà đầu tư theo quy định.
Nghiêm ngặt các điều kiện tham gia
Để thực hiện việc bán các lô đất trên, UBND TP HCM vừa chấp thuận cho Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) triển khai thực hiện đấu giá 9 lô đất có ký hiệu 1-1, 1-2, 1-3, 1-4, 1-5, 1-6, 1-8, 1-9, 1-10 thuộc khu chức năng số 1 trong KĐTMTT. Sở TN-MT cho biết hiện Trung tâm Phát triển quỹ đất đang phối hợp với Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng KĐTMTT thực hiện công tác đo đạc lập bản đồ hiện trạng vị trí các lô đất trên. Ban Quản lý dự án đầu tư - xây dựng các công trình giao thông đang thi công xây dựng các tuyến đường nên Sở TN-MT đã có cuộc họp với Ban Quản lý Đầu tư - Xây dựng KĐTMTT để hướng dẫn Trung tâm Phát triển quỹ đất lập bản đồ phục vụ công tác đấu giá các lô đất nhà tân phú.
Trước đó, vào tháng 5-2020, UBND TP cũng chấp thuận đề xuất của Sở TN-MT về phương án đấu giá tài sản tạo lập bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với giá trị quyền sử dụng đất và công trình xây dựng trên đất, tài sản khác gắn liền với đất tại các lô đất R1, R2, R3 thuộc khu 38,4 ha (khu đất tái định cư nằm trong dự án KĐTMTT), phường Bình Khánh, quận 2 nhà tân phú. Theo Sở TN-MT, người tham gia đấu giá phải nộp tiền đặt trước là 20% giá khởi điểm của giá trị quyền sử dụng đất và công trình xây dựng trên đất, tài sản khác gắn liền với đất và nộp vào tài khoản ngân hàng theo quy định, không áp dụng thay thế tiền đặt trước bằng bảo lãnh ngân hàng. Phương thức đấu giá là trả giá lên; đấu giá trực tiếp bằng lời nói tại cuộc đấu giá. Trung tâm Phát triển quỹ đất là đơn vị tổ chức thực hiện đấu giá.
Về thời gian tổ chức thực hiện đấu giá, Sở TN-MT cho biết trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận quyết định phê duyệt phương án giá của UBND TP và thông báo giá khởi điểm, phương thức nộp tiền trúng đấu giá của Sở Tài chính, Trung tâm Phát triển quỹ đất ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với đơn vị thực hiện cuộc bán đấu giá để triển khai thực hiện theo quy định nhà tân phú. Đối tượng tham gia đấu giá phải là doanh nghiệp kinh doanh bất động sản. Các doanh nghiệp tham gia đấu giá phải có đủ các điều kiện: có chức năng kinh doanh bất động sản; sử dụng đất đúng quy hoạch, kế hoạch và mục đích sử dụng đất; cam kết thanh toán đầy đủ tiền trúng đấu giá theo phương thức thanh toán tiền trúng đấu giá được quy định trong hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc theo hướng dẫn của cơ quan cấp có thẩm quyền; cam kết thực hiện đúng theo quy định tại khoản 3 điều 58 Luật Đất đai 2013 và điều 14 Nghị định 43/2014; thực hiện các trách nhiệm, quyền và nghĩa vụ liên quan theo quy định pháp luật.

Khu đô thị mới Thủ Thiêm, quận 2, TP HCM hiện vẫn còn nhiều khu đất trống chưa được đầu tư. Ảnh: HOÀNG TRIỀU
Chia nhỏ sẽ dễ bán?
Ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở TN-MT TP, khẳng định việc đấu giá sẽ diễn ra công khai. Nhà nước đưa ra giá khởi điểm và các đơn vị tham gia đấu giá sẽ ra giá trực tiếp nên không lo ngại việc không bảo đảm khách quan. Cũng theo ông Nguyễn Toàn Thắng, hình thức sử dụng đất sẽ được nhà nước giao đất và thu tiền sử dụng đất với thời hạn không quá 50 năm. Riêng khu đất có chức năng làm nhà ở sẽ được cấp sổ đỏ cho người dân ở ổn định lâu dài.
Về việc sử dụng khoản tiền đấu giá, ông Nguyễn Thế Minh cho biết TP HCM đã xin ý kiến Chính phủ về việc mở tài khoản khi có các nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất, quỹ nhà dôi dư và nguồn thu khác. TP cũng xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ được sử dụng quỹ tiền khai thác từ Thủ Thiêm để hoàn trả nợ vay (hiện còn 2.873 tỉ đồng), chi đầu tư (bồi thường giải phóng mặt bằng, xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và xã hội) hoàn trả khoản tiền đã tạm ứng ngân sách và lãi vay là 26.316 tỉ đồng.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM (HoREA), cho rằng việc TP tổ chức sắp xếp đấu giá lại các khu đất hiện nay là giải pháp tốt để tránh lãng phí, đồng thời tận dụng được nguồn lực có sẵn. Hiện toàn bộ khu đất ở Thủ Thiêm được đầu tư bài bản, quỹ đất sạch dễ dàng triển khai dự án, bảo đảm sẽ thu hút lượng lớn nhà đầu tư. Tuy nhiên, đợt dịch Covid-19 đã khiến không ít doanh nghiệp bất động sản khó khăn về nguồn vốn. Trong khi đó, các khu đất mang ra đấu giá thường nằm ở vị trí đắc địa chắc chắn giá sẽ rất cao. Vì vậy, cần có thêm các chính sách hỗ trợ vay vốn hoặc phương pháp trả chậm dần hoặc có thể chia nhỏ ra đấu giá.
Tương tự, ThS Trần Vĩnh Kim, Giám đốc kinh doanh Công ty Công nghệ Bất động sản Review Việt Nam, cho rằng quy định để tham gia đấu giá là các doanh nghiệp phải bỏ ra khoản tiền "thế chân" 20% so với giá khởi điểm sẽ rất kén nhà đầu tư bởi các khu đất đem ra đấu giá ở KĐTMTT thường có giá trị rất lớn. Do đó, việc chia nhỏ các khu đất để đấu giá cũng là giải pháp TP cần lưu tâm.
Đấu thầu chọn nhà đầu tư
Theo ông Nguyễn Thế Minh, TP HCM cũng sẽ tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đối với 2 lô đất xây dựng trung tâm hội nghị - triển lãm và khách sạn có ký hiệu 1.12 và 1.20. "Hiện TP giao Sở Công Thương làm đề xuất dự án để tổ chức đấu thầu. Sở dĩ dự án này phải tổ chức đấu thầu vì cần chọn nhà đầu tư có năng lực chuyên môn để vận hành công trình sau khi hoàn thành tổ chức sự kiện mang tính quốc tế" - ông Nguyễn Thế Minh nói.